الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
182
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
و از آثار او كتاب الاربعين عن الاربعين من الاربعين فى فضائل امير المؤمنين عليه السّلام و امثال اينها « 1 » . مؤلف گويد : آن آشفتگى كه شيخ معاصر اظهار داشته است بيشتر از حد معمول نبوده است بلكه فهرست منتجب الدّين هم مانند كتابهاى رجال كه پيش از ابن طاوس تأليف شده است نامرتب بوده است و ممكن است علت نامرتبى و آشفتگى آن همان است كه پيش از اين هم اشاره شد ، به خاطر آن بوده كه منتجب الدّين اين كتاب را در روزگار تقيه و در آخر عمر تدوين كرده و فرصت نيافته تا مبيّضه كند و ترتيب لازم را در آن مراعات نمايد . در عين حال نمىتوان گفت فهرست مزبور همان تاريخى باشد كه پيش از اين به آن اشاره شد و يا كتابى باشد كه در آخر عمر تأليف كرده است آنطور كه خود او در آخر فهرست مىگويد ، اين كتاب را به پيشنهاد سيّد اجلّ مرتضى عزّ الدّين يحيى بن محمد بن على بن مطهّر نقيب طالبيهاى عراق تأليف نموده و ما هم اين موضوع را در ذيل ترجمه عز الدّين متذكر خواهيم شد . و باز خود او در آغاز همان فهرست مىنويسد : سيد ابو القاسم يحيى كه فهرست بنا به پيشنهاد او تأليف شده ، كتاب الاربعين عن الاربعين فى فضائل امير المؤمنين ( صلوات اللّه و سلامه عليه ) را كه تصنيف شيخ اصحاب ابو سعيد محمد بن احمد بن حسن نيشابورى ( قدّس اللّه روحه و نوّر ضريحه ) و مورد علاقه آن سيد بوده ، به مطالعهء وى رسانيد و در ضمن آن خطاب به وى گفت كه شيخ موفّق سعادتمند ابو جعفر محمد بن حسن بن على طوسى ( رفع اللّه منزلته ) كتابى در اسامى مشايخ شيعه و مصنّفين ايشان ترتيب داده است و پس از او عالم ديگر به اين كار ستوده اقدام نكرده است ، من گفتم هرگاه خداى متعال مرگ مرا به تأخير بيندازد و به آرزويم برساند اسامى مشايخ شيعه را كه در اختيار دارم و همچنين مصنفان ايشان را ، از آنهايى كه پس از شيخ مىزيسته يا معاصر با او بودهاند به آن كتاب بيفزايم و نيز كتاب حديث الاربعين عن الاربعين من الاربعين فى فضائل امير المؤمنين صلوات اللّه و سلامه عليه را گرد آورم تا
--> ( 1 ) - اين كتاب از سوى ( مؤسسهء امام مهدى ع ) در قم به طبع رسيده است - م .